WRDS o demografii i bezpieczeństwie: starzejące się społeczeństwo wymaga nowych rozwiązań

Demografia jako strategiczne wyzwanie regionu

Informację o aktualnej i prognozowanej sytuacji demograficznej Mazowsza przedstawiła Agnieszka Ajdyn, Dyrektor Urzędu Statystycznego w Warszawie. Jak wskazała, region należy do nielicznych w Polsce, gdzie w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby mieszkańców. Obraz ten nie jest jednak jednoznaczny, ponieważ Mazowsze cechuje się silnym zróżnicowaniem wewnętrznym.

Rozwój demograficzny koncentruje się głównie w obszarze metropolitalnym Warszawy, co jest efektem intensywnej suburbanizacji. Gminy podwarszawskie, takie jak Lesznowola czy Wieliszew, notują dynamiczne wzrosty liczby ludności, podczas gdy wiele gmin oddalonych od stolicy, szczególnie we wschodniej i północnej części województwa, doświadcza systematycznej depopulacji.

Prognozy długoterminowe wskazują na wyraźny spadek liczby mieszkańców. Do 2060 roku populacja Mazowsza może zmniejszyć się o około 400 tys. osób. Już obecnie dodatnie saldo migracji nie rekompensuje ubytku naturalnego, który występuje we wszystkich powiatach regionu. Jednocześnie maleje liczba urodzeń, a rośnie udział osób powyżej 65. roku życia, przy jednoczesnym spadku liczby osób w wieku produkcyjnym.

Pani dyrektor podkreśliła, że zmiany te będą miały istotne konsekwencje dla rozwoju społeczno-gospodarczego regionu, w tym zmniejszenie wpływów podatkowych, kurczenie się zasobów pracy oraz rosnące zapotrzebowanie na usługi zdrowotne i społeczne. W odpowiedzi konieczne staje się dostosowanie infrastruktury oraz wdrażanie nowych modeli rozwoju, w tym podejścia określanego jako „inteligentne kurczenie się”.

Starzenie się społeczeństwa i rynek pracy

Istotnym tematem posiedzenia była aktywność zawodowa osób starszych oraz kierunki polityki senioralnej. Przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej omówili instrumenty wspierające wydłużanie aktywności zawodowej oraz działania w zakresie profilaktyki zdrowotnej i dobrostanu pracowników 60+.

Dr Michał Polakowski, ekspert Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, zwrócił uwagę, że wydłużanie się życia jest zjawiskiem pozytywnym, jednak wymaga dostosowania rynku pracy do nowych realiów. Podkreślił, że wbrew stereotypom osoby w wieku emerytalnym coraz częściej chcą kontynuować aktywność zawodową, a wskaźnik ich zatrudnienia w ostatnich latach wyraźnie wzrósł. Zauważył, że starsi pracownicy dysponują cennym doświadczeniem, rozwiniętymi kompetencjami społecznymi oraz zdolnością efektywnego rozwiązywania problemów. Wsparcie tej grupy wymaga jednak eliminowania barier takich jak ograniczony dostęp do transportu, problemy zdrowotne, wykluczenie cyfrowe czy trudności w łączeniu pracy z obowiązkami opiekuńczymi. Nadal istotnym problemem pozostaje również dyskryminacja ze względu na wiek. Kluczowe znaczenie dla wydłużenia aktywności zawodowej ma poprawa jakości pracy, w tym elastyczna organizacja czasu pracy, dostosowanie stanowisk do potrzeb pracowników, inwestycje w ergonomię i bezpieczeństwo oraz zwiększenie dostępu do profilaktyki zdrowotnej. Wskazał, że wiele rozwiązań zostało już wypracowanych, jednak wyzwaniem pozostaje ich skuteczne wdrożenie i przyjęcie kompleksowego podejścia do zarządzania tym obszarem.

Postępy i plany w obszarze ochrony ludności

Podczas posiedzenia omówiono także realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Informację w tym zakresie przedstawiła Paulina Abramczyk, Dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie.

Program obejmuje sześć kluczowych obszarów: rozwój obiektów zbiorowej ochrony, zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw, edukację i szkolenia, bezpieczną łączność, systemy alarmowania i ostrzegania oraz rozwój korpusu obrony cywilnej. Przedstawiono stan realizacji działań w poszczególnych obszarach oraz priorytety na bieżący rok.