Tu się żyje!

Ogólnopolski ranking miast i gmin pod względem jakości życia pt. „Gdzie żyje się najlepiej?” opracowała firma Algolytics, specjalizująca się w analizie danych przestrzennych wraz z pracownią badawczą SW Research. Zestawienie ma dwa warianty. W jednym o kolejności w rankingu decydowały wskaźniki eksperckie (uwzględniające w największym stopniu czynniki o skutkach długookresowych związane ze zdrowiem, stanem środowiska, bezpieczeństwem czy edukacją). Zaś w drugim, opartym o badania ankietowe (respondenci mieli wskazać, które wskaźniki dotyczące jakości życia są dla nich najważniejsze), najbardziej zaważyło to, co mieszkańcy odczuwają na co dzień, np. dostępność różnych usług i sklepów czy warunki ekonomiczne, a wśród nich m.in.: średni poziom zarobków, przeciętna powierzchnia mieszkania na osobę czy wielkość bezrobocia.

Mazowsze w czołówce

W rankingu, w którym wzięto pod uwagę wszystkie miasta i gminy w Polsce, bardzo dobrze wypadły te z Mazowsza. W wariancie ankietowym zestawienia drugie miejsce zajęła Warszawa (za Sopotem), trzecie – Mińsk Mazowiecki, czwarte Legionowo, ósme – Ząbki, a dziewiąte – Siedlce (przed Krakowem, który uplasował się na dziesiątej pozycji). Czyli aż pięć miast z naszego regionu znalazło się w pierwszej dziesiątce. Z kolei w wariancie eksperckim do TOP 10 trafiły dwa mazowieckie miasta: Mińsk Mazowiecki, który zdobył pierwsze miejsce, a także Siedlce (szósta lokata).

W całym rankingu i w jego poszczególnych kategoriach wysoko uplasowały się nie tylko stolica i sąsiadujące z nią miejscowości, ale także miasta z głębi naszego regionu. I nie chodzi tu tylko o Siedlce. Dla przykładu: w kategorii „miasta powiatowe” dziewiąte miejsce zdobył Przasnysz, a w pierwszej dwudziestce znalazły się też: Mława, Sokołów Podlaski i Płońsk.

Wygoda życia

Wśród podwarszawskich miast i gmin najlepiej w rankingu wypadło Legionowo. Jego mieszkańcy doceniają w nim wygodę życia, dostępność usług, bogatą ofertę kulturalną i coraz lepszą jakość przestrzeni miejskiej.

Stawiają na młodych

Z czego wynika tak wysoka pozycja mazowieckich miast? W przypadku Mińska Mazowieckiego odpowiedź jest wielowątkowa.

– Naszym największym atutem jest doskonałe połączenie komunikacyjne z Warszawą i resztą kraju – mówi Marcin Jakubowski, burmistrz tego miasta. – Mamy węzeł kolejowy, a charakterystyczne dla miasta jest także skrzyżowanie dwóch dużych tras drogowych: autostrady A2 oraz drogi krajowej nr 50.

Obydwie te trasy omijają jednak Mińsk (tworząc jego północną i zachodnią obwodnicę) i wyprowadzają z niego ruch tranzytowy, co zdecydowanie przekłada się na jakość życia w tej miejscowości.

Wyróżnia się on też pod wieloma innymi względami. Może pochwalić się niezłym rynkiem pracy (jest tam sporo dużych firm). Ma świetnie rozwiniętą infrastrukturę techniczną, wyjątkowo dużo sklepów i punktów usługowych (pod względem zaplecza handlowego został uznany kiedyś za krajowego lidera), a od paru lat bezpłatną komunikację miejską, obsługiwaną w większości przez ekologiczne autobusy elektryczne.

Mińsk ma też sporo zieleni, a w samym centrum duży, piękny i zabytkowy park, pośrodku którego stoi pałac, mieszczący dom kultury z miejscem na zewnętrzną scenę. To tu odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych, których w Mińsku jest bardzo dużo. Sama biblioteka miejska organizuje rocznie ponad 300 imprez.

– Demografia naszego miasta się zmienia, dbamy o seniorów i inwestujemy w młodych – tłumaczy burmistrz Jakubowski. – Wyróżniamy się wysoką dostępnością i popularnością opieki żłobkowej oraz przedszkolnej, co znacząco ułatwia rodzicom powrót na rynek pracy. Bardzo istotna jest również wysoka jakość oferty edukacyjnej. Zarówno miejskie szkoły podstawowe, jak i renomowane szkoły średnie zlokalizowane na terenie Mińska Mazowieckiego osiągają wyniki znacznie przekraczające średnią na Mazowszu.

Do tego dodać należy rozbudowaną i różnorodną infrastrukturę sportową. Obejmuje ona m.in. stadion, park wodny, baseny zewnętrzne, rozbudowaną ściankę wspinaczkową oraz niedawno oddane do użytku Centrum Sportów Miejskich (ze skateparkiem, pumptrackiem i street workoutem), którego zazdrości Mińskowi wiele innych miast.

Magdalena Bernat-Protaziuk (jej zdjęcie jest na okładce numeru), mieszkanka tego miasta, jest polonistką, lokalną patriotką, poetką i autorką książek dla dzieci. Jedną z nich poświęciła Mińskowi. Wymieniając jego zalety, zaczyna od bogatej oferty edukacyjnej i kulturalnej.

– Mamy nawet Miejską Szkołę Artystyczną – dodaje pani Magdalena. – W naszym mieście ciągle coś się dzieje: koncerty, festiwale, wystawy, a w centrum tych wydarzeń często stoi Muzeum Ziemi Mińskiej.

Jej zdaniem kolejne atuty Mińska to m.in. bliskość usług w zasięgu spaceru i bezpłatna komunikacja miejska, która – jak ocenia – naprawdę ułatwia codzienność.

 – Nasze miasto nie jest przytłaczające – pozwala żyć spokojnie, a jednocześnie ciekawie – mówi. – Kiedy jednak ktoś mnie pyta, za co kocham Mińsk najbardziej, zawsze odpowiadam tak samo: za ludzi. Za mieszkańców, którzy tworzą wyjątkową, życzliwą, zaangażowaną społeczność. Mińsk jest pełen ludzi o wielkim sercu (wielu z nich wolontariacko pomagało uchodźcom i nadal pomaga wszystkim potrzebującym). To oni sprawiają, że Mińsk Mazowiecki naprawdę jest świetnym miejscem do życia.

Lokalni patrioci 

– Nasze miasto jest czyste, zadbane i bezpieczne. I choć jesteśmy typowym mazowieckim grodem, to mamy własną lokalną tożsamość i silnie identyfikujemy się z naszą małą ojczyzną. Może właśnie dlatego jesteśmy najlepszym w Polsce miejscem do życia – mówi Marcin Jakubowski, burmistrz Mińska Mazowieckiego.

Fenomen Siedlec

Siedlce są jednym z trzech ośrodków miejskich na Mazowszu z własnym uniwersytetem. Mają też m.in. dwa kina wielosalowe.

– Bardzo cieszy tak wysoka pozycja Siedlec w ogólnopolskim rankingu jakości życia, zarówno w wariancie ankietowym, jak i eksperckim. To potwierdzenie, że nasze miasto rozwija się w sposób harmonijny i konsekwentny, a prowadzone przez nas działania przynoszą realne korzyści mieszkańcom – mówi prezydent tego miasta, Tomasz Hapunowicz.

Jak dodaje, na wysoką ocenę Siedlec złożyło się kilka czynników, które od lat przez samorząd tego miasta są traktowane jako priorytet. Po pierwsze jest to edukacja, bo Siedlce – podobnie jak Mińsk Mazowiecki – mogą poszczycić się bardzo dobrymi wynikami egzaminów ósmoklasistów i matur.

– To efekt profesjonalizmu naszych nauczycieli, dyrektorów i rozwijanej infrastruktury edukacyjnej. Dobra szkoła jest jednym z fundamentów jakości życia i w Siedlcach ten fundament jest naprawdę mocny – zapewnia prezydent Hapunowicz.

Drugim czynnikiem jest transport, bo Siedlce oferują dobrą komunikację publiczną, różnorodne środki transportu zbiorowego, stale rozwijaną sieć ścieżek rowerowych oraz coraz lepsze połączenia z regionem i krajem. Ogromną zmianą na plus, wspierającą też rozwój gospodarczy miasta, było niedawne doprowadzenie do Siedlec autostrady A2. Trzeci czynnik to bezpieczeństwo, bo autorzy rankingu zwracają uwagę na sprawne działanie siedleckich służb, odpowiadających za ten obszar.

– W Siedlcach dobrze się żyje, ponieważ łączymy atuty średniego miasta z jakością usług charakterystyczną dla większych ośrodków. Mamy dostęp do edukacji, kultury, sportu, zieleni, dobrej infrastruktury społecznej i transportowej – bez utraty lokalności, bliskości i komfortu życia, jaki daje miasto o zwartej strukturze – wyjaśnia Tomasz Hapunowicz.

Ludzie to doceniają, czego dowodem są powstające w mieście kolejne osiedla mieszkaniowe. Tylko w zeszłym roku oddano tam do użytku 664 nowe mieszkania. Warto też dodać, że Siedlce, choć położone na tzw. ścianie wschodniej, są jednym z najprężniejszych na Mazowszu ośrodków gospodarczych. Dzięki temu należą do tych miast w naszym regionie, które mają najniższy poziom bezrobocia (4,3%).

Motywacja do pracy

– Wysoka pozycja naszego miasta w rankingu to sygnał, że nasze działania są zauważalne i doceniane. Siedlce są miastem bezpiecznym, dynamicznym i przyjaznym, w którym można dobrze żyć, pracować i wychowywać dzieci. To dla nas ogromna motywacja do dalszej pracy – mówi Tomasz Hapunowicz, prezydent Siedlec.

Mocne strony

A jakie są atuty pozostałych miast z Mazowsza, które uplasowały się najwyżej w ogólnopolskim rankingu jakości życia?

– Czwarte miejsce w rankingu „Gdzie żyje się najlepiej” to oczywiście powód do dumy, ale przede wszystkim potwierdzenie, że obrany kierunek rozwoju miasta jest właściwy – mówi Bogdan Kiełbasiński, prezydent Legionowa. – Konsekwentnie inwestujemy w infrastrukturę, transport, edukację, przestrzeń publiczną i kulturę. I to właśnie te elementy eksperci wskazali jako najmocniejsze strony miasta. Naszym celem jest Legionowo przyjazne dla każdego – nie tylko w rankingach, ale przede wszystkim w codziennym życiu.

Przasnysz, położony na północy regionu i z dala od dużych miast, to miasto z ładnym rynkiem i kilkoma dużymi pracodawcami: wojskiem (zatrudniającym aż 1200 osób), szpitalem powiatowym (około 800 pracowników) oraz najbardziej znanym polskim producentem rowerów, firmą Kross, która w tym mieście ma główną siedzibę i fabrykę z 600 miejscami pracy.

– O tym, że dobrze żyje się w naszym mieście, mieszkańcy wiedzą doskonale – mówi burmistrz Przasnysza, Łukasz Chrostowski. – Niemniej jednak fachowa, oparta o odpowiednią metodykę opinia ekspercka, która potwierdza tę tezę, jest dla nas wyróżnieniem. Rzeczywiście obserwujemy w Przasnyszu pozytywne trendy, w głównej mierze ukierunkowane na nowe miejsca pracy i uatrakcyjnianie oferty spędzania wolnego czasu.

Zdaniem burmistrza ważnym aspektem wydaje się też to, że w Przasnyszu wszędzie jest blisko, co oznacza też krótkie dojazdy do pracy i do innych miejsc. Mieszkańców satysfakcjonuje także dostępność publicznego żłobka, przedszkoli i wybranych szkół. Dzięki remontowi Miejskiego Domu Kultury wzrósł dostęp do oferty kulturalnej na najwyższym poziomie.

Na projekty podnoszące jakość życia mieszkańców postawił też samorząd Mławy, który co roku realizuje wiele ważnych, potrzebnych inwestycji, które zapewniają mieszkańcom bezpieczeństwo, wygodę, a także rozrywkę i rekreację.

– Mława jest prężnie rozwijającym się miastem, w którym dobrze się żyje. Jesteśmy znaczącym w skali kraju ośrodkiem przemysłowo-gospodarczym z dominacją przedsiębiorstw branży elektronicznej, skupionych zwłaszcza w naszej dzielnicy przemysłowej. Kusimy przedsiębiorców – a co za tym idzie, pracodawców – dobrymi terenami pod inwestycje i atrakcyjnymi warunkami prowadzenia działalności gospodarczej – opowiada burmistrz tego miasta, Piotr Jankowski.

Ściąganiu inwestorów sprzyja fakt, że przez Mławę przebiegają jedne z najważniejszych szlaków komunikacyjnych w Polsce: droga ekspresowa S7 i magistrala kolejowa E65.

– Aby jednak nie obciążać ruchem kołowym centrum Mławy, niemal z każdej strony mamy obwodnice. Obecnie budowana jest zachodnia – dodaje burmistrz.

Mówi też, że z rzeczy, do których mieszkańcy już się przyzwyczaili, a które wpływają na ich dobrostan, warto wymienić m.in.: bezpłatną komunikację miejską, sieć wygodnych ścieżek rowerowych, piękny zabytkowy park, miejski monitoring wizyjny, dobrze funkcjonujące i bezpłatne publiczne placówki oświatowe, szeroką ofertę kulturalną (w tym wyremontowane niedawno nowoczesne kino), bogatą bazę sportową (m.in. z nowoczesnym stadionem, pływalnią, pumptrackiem i skateparkiem) oraz malowniczy Mławski Szlak Turystyczny przebiegający przez miasto.

Miasto, które przyciąga

Mława to jedno z nielicznych miast na Mazowszu, w którym w ostatnim czasie więcej osób się osiedla, niż z niego wyprowadza. – Nasze miasto z roku na rok rozbudowuje się, nowocześnieje i pięknieje – mówi burmistrz Mławy, Piotr Jankowski.

Wskaźniki rankingu jakości życia

W rankingu uwzględniono aż 90 wskaźników cząstkowych, które zostały pogrupowane w 10 kategorii tematycznych: zdrowie, edukacja, bezpieczeństwo, transport, środowisko, dostępność usług publicznych i komercyjnych, infrastruktura techniczna i cyfrowa, kultura i rekreacja, warunki ekonomiczne i spójność społeczna. Wśród wskaźników były m.in.: dostępność kanalizacji, gazociągu, szybkiego internetu, infrastruktura drogowa, czystość powietrza, narażenie na hałas, poziom szkolnictwa podstawowego (średnie wyniki z egzaminu 8-klasistów), zaplecze handlowe i usługowe, oferta kulturalna, średnia odległość od budynków mieszkalnych w danej gminie czy mieście do najbliższej szkoły podstawowej i średniej, przedszkola, przychodni, apteki, szpitala, sklepu spożywczego, poczty, obiektów sportowych, przystanku komunikacji publicznej, parku czy lasu.

Dla mazowieckich miast i gmin

W budżecie na 2025 r. Sejmik Województwa Mazowieckiego zaplanował ponad 900 mln zł na programy wsparcia służące lokalnym społecznościom z całego regionu. Ponad połowę tej puli przyznał programowi „Mazowsze dla równomiernego rozwoju”, służącemu wyrównywaniu szans rozwojowych poszczególnych miast i gmin. 

Janina Ewa Orzełowska, członkini zarządu województwa (klub TD PSL-PL2050)

Nie dziwi mnie, że tyle mazowieckich miast znalazło się w czołówce tego rankingu. Na Mazowszu żyje się coraz lepiej. Samorząd Województwa Mazowieckiego ma dla lokalnych społeczności ponad 20 programów wsparcia o łącznym budżecie rzędu setek milionów złotych rocznie. Dzięki nim dofinansowuje setki inicjatyw oraz gminnych i powiatowych inwestycji w całym regionie. Te programy bardzo przyczyniają się do podnoszenia jakości życia w wielu miejscowościach na Mazowszu.