Śladami pamięci – 35 lat Muzeum Niepodległości

Jest jedną z najważniejszych instytucji poświęconych polskim drogom do niepodległości, skupia w swej strukturze najważniejsze miejsca martyrologii polskiej. A jego misją jest krzewienie tradycji niepodległościowych poprzez realizację różnorodnych przedsięwzięć, związanych z upamiętnianiem bohaterów narodowych, zrywów niepodległościowych oraz wydarzeń i bitew, które zapisały się na kartach historii Polski. Prowadzi też aktywną działalność edukacyjną, artystyczno-kulturalną, popularyzatorską i wydawniczą.

Dokumenty wolności

Niezwykły zasób tego miejsca tworzy ponad 100 tys. eksponatów m.in.: obrazy, zdjęcia, numizmaty, zbiory publikacji czy kartoteki więźniów Cytadeli Warszawskiej i Pawiaka. W zbiorach znajdują się tzw. „Piłsudczana” – pamiątki i dokumenty dotyczące Marszałka Józefa Piłsudskiego i okresu, w którym żył, prasa Powstania Warszawskiego, zbiory ikonograficzne składające się z 19 tys. fotografii archiwalnych i 6 tys. kart pocztowych, powstałych od końca XIX wieku do czasów współczesnych.

Lekcja historii i patriotyzmu

Od wielu lat w głównej siedzibie muzeum – historycznym Pałacu Przebendowskich/Radziwiłłów – 11 listopada odbywa się koncert w wykonaniu polskich śpiewaków operowych, podczas którego prezentowane są utwory muzyki klasycznej tworzonej przez polskich kompozytorów „ku pokrzepieniu serc”. Patronat Honorowy nad tym wydarzeniem objął marszałek województwa mazowieckiego.

W blasku wydarzeń jubileuszowych

W ramach obchodów 35-lecia istnienia Muzeum Niepodległości odbyło się już wiele ciekawych imprez. Koncert inaugurujący jubileusz zorganizowano już 7 lutego w głównej siedzibie. Z kolei 15 sierpnia w oddziale Muzeum Niepodległości – Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Radzyminie oficjalnie otwarto wystawę stałą tej placówki. Ekspozycja pozwala zapoznać się z historią „Cudu nad Wisłą”, a także poznać genezę konfliktu oraz ówczesną sytuację międzynarodową. Prezentowane są też obrazy ilustrujące przebieg wydarzeń z 1920 roku, przypinki, medale oraz odznaki żołnierzy uczestniczących w Bitwie Warszawskiej.

– Jubileusz świętujemy także w przyszłym roku, tworząc Akademie Seniora i młodzieżowe rady programowe we wszystkich naszych oddziałach. Będziemy zapraszać na jeszcze większe wydarzenia i wydawać coraz ciekawsze publikacje. Zostańcie Państwo z nami – zachęca Bartłomiej Kłusek, pełnomocnik dyrektora ds. 35-lecia Muzeum Niepodległości.

Sukcesy i wyzwania

Jubileusz to ważny moment na przemyślenia dotyczące historii, sukcesów i wyzwań, z jakimi mierzy się ta instytucja. W ostatnich latach udało się m.in. zrewitalizować Pałac Przebendowskich/Radziwiłłów, wyremontować obiekty X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, a także wybudować Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Radzyminie.

– Misją jednostki jest opowiadanie o historii Mazowsza oraz całej Polski. W roku jubileuszowym warto docenić rolę, jaką w budowaniu wspólnoty mazowieckiej i edukacji odgrywają instytucje kultury, takie jak Muzeum Niepodległości. Jesteśmy dumni zarówno z osiągnięć muzeum, jak i inwestycji, które zostały zrealizowane – mówi marszałek Adam Struzik (klub TD PSL-PL2050).

Bartłomiej Kłusek podkreśla, że głównym celem jest docieranie z przesłaniem pozytywnego patriotyzmu do jak najszerszej grupy odbiorców i budowanie świadomości historii polskiej niepodległości.

– Muzeum wyrosło na liczącego się gracza na polu naukowym. Dowodem na to są liczne cytowania w pracach doktorskich i magazynach naukowych, publikacje pod redakcją m.in. Tadeusza Skoczka czy Janusza Gmitruka – mówi Bartłomiej Kłusek.

Dodaje, że siłą muzeum jest także edukacja i integracja programowa tak różnych, na pierwszy rzut oka, oddziałów.

– Każdy miesiąc obfituje w szereg wydarzeń i nowy ich program. Jesteśmy także liderem w prowadzeniu edukacji europejskiej, docierając do najdalszych zakątków Mazowsza – zauważa.

Historia nieoczywista

Na koniec warto dodać, że instytucja powstało jako Muzeum Historii Polskich Ruchów Niepodległościowych i Społecznych na mocy zarządzenia ówczesnego Ministra Kultury i Sztuki z 30 stycznia 1990 roku. Zarządzenia wcześniejsze likwidowały Muzeum Lenina i Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego. Od 1991 roku placówka nosi nazwę Muzeum Niepodległości. A rok później otrzymała status Narodowej Instytucji Kultury. Jej główna siedziba została ustanowiona w samym sercu Warszawy – w Pałacu Przebendowskich/Radziwiłłów. Do oddziałów Muzeum należą: Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, Muzeum Więzienia Pawiak wraz z filią – Mauzoleum Walki i Męczeństwa przy al. Szucha oraz Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Radzyminie.