Przygotowani na wszystko

Niedawne wtargnięcie rosyjskich dronów na terytorium Polski pokazało, że zagrożenia militarnego ze strony Rosji nie można bagatelizować. Jednak nie tylko wojna może wywrócić nasze życie do góry nogami i sprawić, że nagle znajdziemy się w wielkim niebezpieczeństwie. To może być także np. katastrofalna w skutkach klęska żywiołowa, co pokazała przed rokiem powódź na południu Polski. Na rządowych stronach internetowych jest obszerny poradnik na ten temat, z którym warto się zapoznać. 

Na czarną godzinę

Co jest najważniejsze? Po pierwsze trzeba znać i umieć odróżnić rodzaje sygnałów alarmowych. Trzykrotnie wzrastający i opadający dźwięk syreny alarmowej z przerwami 30-sekundowymi, trwający 3 minuty – to alarm dla straży pożarnej. Ciągły dźwięk syreny alarmowej trwający jedną minutę to alarm ćwiczebny/treningowy. Z kolei ciągły, modulowany dźwięk syreny trwający 3 minuty oznacza ogłoszenie alarmu dla wszystkich w sytuacji rzeczywistego zagrożenia, a ciągły, jednostajny dźwięk syreny, również 3-minutowy, to odwołanie tego alarmu. Jeśli usłyszymy te dwa ostatnie sygnały, należy włączyć radio lub telewizor i stosować się do pojawiających się tam komunikatów. W środkach masowego przekazu, poza ogłoszeniem i odwołaniem alarmu, podawano by także jego przyczynę i rodzaj zagrożenia.

Po drugie powinniśmy być na taką sytuację przygotowani, brać pod uwagę na przykład to, że mogą być przerwane dostawy wody czy prądu, że nie będzie łączności telefonicznej i dostępu do internetu lub pojawią się problemy z zaopatrzeniem w żywność i leki. Możemy więc zgromadzić zapasy jedzenia (gotowej do spożycia i z długim terminem ważności) i wody, minimum 3 litry na dobę na 1 osobę. Zaś w domowej apteczce – oprócz leków przyjmowanych na stałe – rezerwę takich rzeczy, jak: środki przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe, gazę, bandaże, opatrunki na oparzenia, rękawiczki jednorazowe, środki antyseptyczne, opaskę do tamowania krwotoków, termometr i nożyczki, maseczki FFP3 i folię termiczną.

Służby zajmujące się ochroną ludności i obroną cywilną zalecają także, by oprócz tego trzymać w zapasie środki czystości i higieny osobistej, takie jak: papier toaletowy, chusteczki nawilżane, podpaski, pieluchy, środki dezynfekujące, worki na śmieci i wiadro z pokrywą.

Trzeba też zabezpieczyć się na wypadek odcięcia dostaw prądu i mieć w domu m.in. latarkę i radio na baterie lub na korbkę, naładowane powerbanki, świeczki do domowego użytku i zapalniczkę lub zapałki. To niby oczywiste, ale mimo wszystko warto o tym pamiętać. Tak, jak o kocach, śpiworach, ciepłej odzieży czy alternatywnym źródle ogrzewania, które nie działa na prąd.

Plecak awaryjny

Powinniśmy być także przygotowani do ewentualnej ewakuacji. Do niej może bowiem dojść nie tylko powodu wojny. W związku z tym służby zalecają, by mieć w domu plecaki ewakuacyjne (po jednym na każdego domownika), do których zapakowalibyśmy najbardziej potrzebne rzeczy. Nie tylko np. wodę czy zapas jedzenia, ale nawet alternatywne środki łączności (np. walkie-talkie), na wypadek, gdyby telefonia komórkowa przestała działać. Przykładową listę tych rzeczy pokazujemy na grafice na końcu artykułu.

Ponadto, skoro nie można wykluczyć ataku zbrojnego na nasz kraj, to lepiej z wyprzedzeniem zdobyć informacje o lokalizacji schronów i innych obiektów, które służą temu samemu celowi. Te informacje otrzymamy w urzędzie gminy, jednostce państwowej lub ochotniczej straży pożarnej oraz na stronie internetowej Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej. 

Jak czytamy w rządowym „Poradniku Bezpieczeństwa”, jeśli w razie zagrożenia militarnego nie moglibyśmy jednak ukryć się w najbliższym schronie czy innym przeznaczonym na taki sam użytek obiekcie, to powinniśmy zostać w domu – z dala od okien, przy ścianach nośnych, w centralnych pomieszczeniach. Na taką okoliczność trzeba mieć też przygotowane przedmioty do uszczelniania i zabezpieczania okien i drzwi, np. koce, ręczniki i taśmy (np. na wypadek ataku przy użyciu broni chemicznej). Gdybyśmy byli poza domem i z dala od schronu, należałoby szukać miejsc, które zapewniają przynajmniej minimum ochrony (najniższe kondygnacje budynków, w tym piwnice, garaże podziemne, tunele, przejścia podziemne). Nawet zwykłe zagłębienia terenu zapewniają lepszą ochronę niż przebywanie na otwartej przestrzeni.

Aktywne samorządy

Warto przy tym dodać, że jeśli chodzi o infrastrukturę ochronną (w tym schrony), to w naszym regionie już wkrótce sytuacja pod tym względem bardzo się poprawi. W ramach Wojewódzkiego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej do mazowieckich samorządów trafi już w tym roku 650 mln zł na inwestycje związane z bezpieczeństwem i infrastrukturą ochronną. Środki z tej puli przyznaje wojewoda mazowiecki.

Jeden z wniosków o dofinansowanie z programu złożył Samorząd Województwa Mazowieckiego. Dzięki temu już otrzymał 7,2 mln zł dotacji, które zostaną przeznaczone na zakup sprzętu z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla 30 instytucji kultury i 25 placówek leczniczych samorządu Mazowsza. Planowany zakup obejmie agregaty prądotwórcze, defibrylatory AED, skrzynie do ewakuacji zbiorów, zestawy ratownictwa medycznego z wyposażeniem oraz ochronną odzież przeciwchemiczną. Dofinansowanie pokryje też koszty szkoleń z tej dziedziny dla pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego i jego – wyżej wymienionych – jednostek.

Samorząd Mazowsza wystąpił też o 25,7 mln zł dofinansowania dla swego szpitala w Siedlcach, z funduszy przeznaczonych dla placówek uczestniczących w rządowym programie „Szpitale Przyjazne Wojsku”. Środki te mają pójść na zakup 62 sztuk sprzętu medycznego, wśród których jest osiem kardiomonitorów i jeden ambulans.

Oprócz tego Samorząd Województwa Mazowieckiego podpisał ostatnio porozumienie o współpracy w tej dziedzinie z wojewodą mazowieckim „w celu zapewnienia efektywności i skuteczności współdziałania w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego, zarządzania kryzysowego, ochrony ludności i obrony cywilnej, spraw obronnych, a także nadzwyczajnych zagrożeń mogących zaistnieć na obszarze województwa mazowieckiego”.

To porozumienie ma na celu koordynację działań w tej dziedzinie podejmowanych przez wojewodę i samorząd Mazowsza. Obejmuje m.in.: 

• współpracę w zakresie pozyskiwania i wymiany informacji dotyczących zagrożeń na obszarze województwa oraz wypracowania rekomendacji dotyczących przeciwdziałania zagrożeniom i reagowania na nie; 
• współuczestniczenie w zakresie edukacji społeczeństwa dotyczącej przygotowania obronnego oraz prowadzenia szkoleń i ćwiczeń obronnych; 
• współpracę w zakresie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przy wykorzystaniu podległych podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej w województwie w szczególności poprzez organizowanie, koordynowanie i udzielanie pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej na obszarze województwa oraz poprzez wspieranie działań związanych z ewakuacją ludności;
• współuczestniczenie w organizowaniu miejscowych sił i środków na potrzeby obronności państwa i obszaru województwa, w tym ochrony ludności oraz dóbr materialnych i kultury przed środkami rażenia, jak również niesienia pomocy poszkodowanym.

Rafał Rajkowski, wicemarszałek województwa mazowieckiego (klub KO)

Ochrona ludności, w tym tworzenie infrastruktury ochronnej, staje się dziś jednym z najważniejszych zadań samorządów terytorialnych. Mazowieckie samorządy podchodzą do tej roli poważnie, czego dowodem jest choćby to, że wiele z nich już wystąpiło o dofinansowanie na inwestycje w tej dziedzinie w ramach rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. To m.in. gminy Białobrzegi, Głowaczów i Promna. Warto w tym kontekście wspomnieć również o straży pożarnej, zarówno państwowej, jak i OSP, bo ich udział w ochronie ludności, w zapewnieniu jej bezpieczeństwa, jest bardzo ważny. W akcjach ratowniczych podczas klęsk żywiołowych strażacy są na pierwszej linii.