Jedna z najsłynniejszych sztuk z Polską w tle, i Polakami w tytule.
Głównymi postaciami dramatu są Ubu i Ubica – upiorna para, którą cechuje zachłanność, niepohamowana żądza władzy i pieniądza – żądza wszechobejmująca każdy aspekt ich złowrogich planów. Można odnieść wrażenie, że jest to sztuka o samowładztwie, do którego prowadzi despotyzm, totalitaryzm i zamordyzm. Z drugiej zaś strony to ponadczasowa opowieść o czystej brutalnej ludzkiej zachłanności, nasycona gorzką i zjadliwą ironią.
Sztuka osadzona jest w Polsce, „czyli nigdzie” – jak mówił Alfred Jarry w swoim wstępnym przemówieniu na prapremierze w roku 1896.
Utwór piętnastoletniego wówczas autora okazał się proroczy. Mimo upływu lat wciąż fascynuje i inspiruje kolejne pokolenia twórców…
Płocka inscenizacja sztuki „Ubu Król, czyli Polacy” w reżyserii Marka Mokrowieckiego to opis współczesnego archetypu władzy totalitarnej. Uniwersalny – pierwotny wzorzec postaci, który cechuje każdą nieświadomą zbiorowość, ukazany jest w sposób groteskowy, gdzie splatają się komizm z tragizmem, piękno z brzydotą charakterów. Bo tacy są główni bohaterowie, Tata Ubu i jego żona Mama Ubica, dążąca do władzy i bogactwa para. Reżyser szuka w nich analogii do współczesnego totalitaryzmu jako potwornej, płodnej idei, która degraduje porządek świata.
Wracam do „Ubu…” po 31 latach. Po co, dlaczego? – „Odgrzewany kotlet”? Brak pomysłu na „coś innego”? Sentyment do pierwszych burzliwych moich lat w płockim Teatrze?
Pamiętam jak na pierwszym roku studiów reżyserskich prof. Evžen Sokolovsky, na którymś z seminariów zadał nam pytanie – Co się dzisiaj dzieje na świecie? Niewielu z nas zatopionych w nauce potrafiło odpowiedzieć na to proste z pozoru pytanie. A działo się – zestrzelono poprzedniego dnia samolot z Lumumbą… gdzieś daleko jakaś junta wojskowa… Slavia Praha wygrała mecz, itd.Świat wokół „moli książkowych” w jakiś niewyczuwalny sposób toczył się w swoim ustalonym rytmie, od czasu do czasu wstrząsany paroksyzmami… Teraz historia, która jak wieszczono kilkadziesiąt lat wcześniej skończyła się, gwałtownie przyspieszyła.
Z magmy zastoju wynurza się znowu Ubu.
W 1995 roku to była praca nad tekstem niosącym uniwersalne przesłanie. W 2026 roku zmierzenie się z tekstem boleśnie aktualnym.
Marek Mokrowiecki
Wywiad z reżyserem na stronie internetowej Teatru.
Tłumaczenie: Tadeusz Boy-Żeleński
Reżyseria: Marek Mokrowiecki
Scenografia i kostiumy: Krzysztof Małachowski
Muzyka, opracowanie muzyczne: Krzysztof Misiak
Choreografia: Małgorzata Fijałkowska
Asystent reżysera: Magdalena Tomaszewska
Ubu – Łukasz Mąka
Ubica – Magdalena Tomaszewska
Rotmistrz Bardior – Adam Gradowski
Kotys palotyn – Piotr Bała
Piła palotyn – Dorota Cempura
Żyron palotyn – Szymon Cempura
Król Wacław – Krzysztof Bień
Królowa Rozamunda – Barbara Misiun
Byczysław – Aleksander Maciejczyk
Generał Lacsy, Mikołaj Reński, Hamlet – Mariusz Pogonowski
Car Aleksy – Marek Walczak
Michał Fiodorowicz – Bogumił Karbowski
Kapitan okrętu – Szymon Cempura
Woźny, Goniec, Cienie przodków, Lud – Paula Stępczyńska
Głos wychodzący z grobowca Jana Zygmunta, Lud – Maja Rybicka
Szlachta, Sędziowie, Fynansiści, Lud – Maja Rybicka, Katarzyna Wieczorek, Henryk Jóźwiak, Bogumił Karbowski, Mariusz Pogonowski
Stanisław Leszczyński – Henryk Jóźwiak
Wieśniaczki – Paula Stępczyńska, Katarzyna Wieczorek
Cała armia rosyjska – Maja Rybicka, Katarzyna Wieczorek, Henryk Jóźwiak, Bogumił Karbowski
Cała armia polska – Katarzyna Wieczorek, Henryk Jóźwiak, Bogumił Karbowski, Mariusz Pogonowski – oraz: Agnieszka Strzeszewska, Kamil Kernke, Andrzej Matuski, Jakub Soliwoda
Inspicjent: Aurelia Greń
Sufler: Diana Mąka
W części oficjalnej odbędzie się uroczyste wręczenie Srebrnych Masek przyznawanych przez Kapitułę Płockiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru.
Premierze towarzyszy instalacja plastyczna autorstwa Krzysztofa Małachowskiego Ubu jest wśród nas
*
Ależ ojcze Ubu, jeśli nie rozdasz pieniędzy, lud nie zechce płacić podatków.
*
Psia twoja mać, niesłuszne prawo ma być gorsze niż słuszne?
*
Panowie, ustanowimy podatek …, trzeci od małżeństw, a czwarty od zgonów.
*
Ja zmieniłem rząd i ogłosiłem w Dzienniku Ustaw, że się będzie płaciło dwa razy wszystkie podatki, a trzy razy te, które rząd naznaczy później. Przy tym systemie zrobię prędko majątek, wówczas pozabijam wszystkich i wyjadę.
*
Powiem wam tedy, panowie, że fynanse idą nieźle. … Wszędzie widzi się płonące domy i ludzi uginających się pod ciężarem naszych fynansów.
*
Podatek od małżeństw dał dopiero jedenaście groszy, a i to ojciec Ubu ściga ludzi wszędzie, aby ich zmusić do żeniaczki.
*
Wszystko to jest bardzo piękne, ale nikt mnie nie słucha.
*
Jestem całkowicie skłonny zostać świętym człowiekiem, chcę być biskupem i widzieć swoje imię w kalendarzu.
*
Gdyby nie było Polski, nie byłoby Polaków!
]]>