RPZ rozszerzenia dostępności nowoczesnych instrumentalnych metod diagnostyki i rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

Informacje o programie

Głównym celem Regionalnego Programu Zdrowotnego pn. „Rozszerzenie dostępności nowoczesnych instrumentalnych metod diagnostyki i rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym na terenie województwa mazowieckiego” jest poprawa stanu funkcjonalnego u co najmniej 75% osób uczestniczących w programie w latach 2026–2029 poprzez zwiększenie dostępności do nowoczesnych metod diagnostyki i rehabilitacji zaburzeń funkcji chodu u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym.

Liczba uczestników oszacowana jest na około 1 056 osób (przy skorzystaniu z maksymalnego wsparcia), w tym 528 z I grupy docelowej (dzieci z MPDZ) oraz 528 rodziców/opiekunów faktycznych z II grupy docelowej w okresie realizacji programu. Program dofinansowany będzie ze środków Fundusze Europejskie dla Mazowsza na lata 2021–2027.

Świadczenia zaplanowane w programie

Interwencje zaplanowane w programie polegają na wykonaniu dzieciom z mózgowym porażeniem dziecięcym badań początkowych zawierających testy funkcjonalne i pomiary, w tym trójwymiarową instrumentalną diagnozę funkcji chodu (TIDFCh), opracowaniu wyników badań, postawieniu indywidualnych celów terapii i zaplanowanie cyklu terapeutycznego, wykonaniu 10 sesji terapeutycznych (1 cykl terapeutyczny) przy użyciu zrobotyzowanych systemów do rehabilitacji chodu, przeprowadzeniu badania końcowego wraz z TIDFCh. Ponadto dla rodziców/opiekunów faktycznych dzieci uczestniczących w programie planowane są działania z zakresu edukacji zdrowotnej oraz prowadzenie indywidualnego wsparcia psychologicznego.

Kto może uczestniczyć w programie?

Program kierowany jest do dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym w wieku 5–18 lat. Częstość występowania MPDZ wynosi 2–3 przypadki na 1 000 żywo narodzonych dzieci.

Nie wszystkie dzieci mogą skorzystać z tego typu terapii. Dzieci objęte programem muszą spełniać określone warunki, w tym m. in.: brak aktywnej padaczki, możliwość przejścia 4 metrów samodzielnie z wykorzystaniem pomocy ortopedycznych lub trzymając za rękę osobę towarzyszącą, brak dysproporcji w długości kończyn dolnych, brak utrwalonych przykurczów kończyn.

Pozytywna opinia o programie

Program uzyskał warunkowo pozytywną opinię Prezesa Agencji Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) nr 59/2025 z dnia 10 lipca 2025 r. Treść dokumentu została dostosowana do uwag zawartych w opinii.

Jaki problem stanowi mózgowe porażenie dziecięce?

Mózgowe porażenie dziecięce (MPDZ) jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności wśród dzieci i młodzieży w Europie. Pacjenci z MPDZ to jedna z największych grup dzieci objętych opieką medyczną. Częstość występowania (ok. 2-3 dzieci na każdy tysiąc żywo urodzonych) jest niezmienna i skutkuje prawie tysiącem nowych przypadków rocznie w skali kraju. MPDZ jest bardzo zróżnicowaną grupą obejmującą zaburzenia wynikające z uszkodzenia mózgu we wczesnym okresie rozwoju.

Podstawowym problemem związanym z MPDZ są różne formy zwiększonego napięcia mięśniowego i nieprawidłowej aktywacji mięśni zaburzające rozwój ruchu u dzieci i skutkujące powstaniem trwałych zmian w układzie mięśniowym i kostnostawowym. Ponieważ wyleczenie przyczyn MPDZ (uszkodzenia mózgu) jest niemożliwe, terapia powinna skupiać się na redukcji następstw uszkodzenia przez poprawę funkcjonalną, stymulowanie aktywności i umożliwianie uczestniczenia zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Funkcjonowania Niepełnosprawności i Zdrowia dla Dzieci i Młodzieży (ICF CY) Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Dla rodziców i pacjentów największym problemem jest zaburzony rozwój funkcji chodu trwale ograniczający możliwości uczestniczenia w życiu społecznym. Ograniczenie to dotyczy nie tylko samych pacjentów, ale także ich rodzin, i wiążę się najczęściej z wyłączeniem jednego z opiekunów z aktywności zawodowej. Pogarsza to znacznie status ekonomiczny i ogranicza możliwości rozwoju rodziny przyczyniając się do pogłębienia wykluczenia. Obecnie przeważa przekonanie, że poprawa umiejętności poruszania się ma pozytywny wpływ na rozwój dzieci z MPDZ. Zaburzenia rozwoju wzorca i funkcji chodu dotyczą praktycznie wszystkich dzieci z MPDZ. Statystycznie ok 70% dzieci z MPDZ ma szansę chodzić, w tym ponad 50% samodzielnie. Dlatego tak istotne jest usprawnianie chodu.

Budżet Programu

Alokacja środków finansowych na realizację Regionalnego Programu Zdrowotnego pn. „Rozszerzenie dostępności nowoczesnych instrumentalnych metod diagnostyki i rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym na terenie województwa mazowieckiego” wynosi 28 603 941 zł, w tym:

• dofinansowanie ze środku EU,
• wkład krajowy (dofinansowanie ze środku Budżetu Państwa + wkład własny beneficjentów).

Informacje na temat naboru wniosków do programu można uzyskać na stronie Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych.